Czy potrafimy wyrwać się poza cały gigantyczny system odniesień, jaki stwarza w naszej psychice wielowiekowa tradycja sztuki przedstawiającej, czy - co więcej - potrafimy znaleźć w dzisiejszej rozproszkowanej kulturze wspólną z artystą skalę wartości, skalę znaczeń, która ożywi dla niego i zarazem dla nas symbole, xoanony, włócznie sabińskie ? Gombrich myśli, że nie i - rozważając symboliczne znaczenie kija-konika, na którym z pełnym przekonaniem ujeżdża dziecko, powiada: ?Gdyby taki Picasso zwrócił się od ceramiki do fabrykowania koników i posłał owoc swego kaprysu na wystawę, moglibyśmy jego utwór odczytać jako demonstrację, jako symbol satyryczny, jako wyznanie wiary w przedmioty ubogie lub jako autoironię - ale jedna rzecz byłaby niedostępna dla największego nawet ze współczesnych artystów: nie mógłby sprawić, by ów konik znaczył dla nas to samo, co znaczył dla pierwszego swego twórcy. Tę drogę zamyka anioł
I mieczem ognistym." Anioł przemian świadomości, miecz sztuki przedsta-wlnji|ccj i tych wszystkich nawyków mentalnych, jakie się z jej tradycją
A przecież odkąd sztuka,Qçxsxui&a&sjxmjmx^^
iliiwunie wy_gŁą,dów-xzejçzy (powiedzmy,.Jdj^e~"i(Tâ*Maif?ta;..a.j^dcugim.etar pici -juz radykalnie - od abstrakcji Kandinsky'ego, Mondriana, M?lewicza ? lut 1910-1920) coraz wyraźniej rysował się znowu ów problem symbolicznej mocy dzieła. Myślę, że rysunki tuszem Michaux, z naiwną przebiegłością wrinkąjące się między siebie formy Dubuffeta czy srebrny kciuk Cesara to i) różne postacie walki z ognistym mieczem anioła, różne próby odzyskania l'RiiriKlziejskich sił znaku.
biuro rachunkowe gdańsk | Gry Dla Dzieci | partnerstwo publiczno - prywatne
|